Pastorale brief nr 5

Gepubliceerd op 14 april 2020 om 16:13

Er is een barst in alles, zo kan het licht binnen komen.

Beste mensen,

 

In de afgelopen periode heb ik De pest (1948)  van Albert Camus weer gelezen. Het heeft mij geholpen als een soort anker in deze verwarrende en ontregelende tijd. Want het doet wat literatuur en goede verhalen altijd doen: het brengt grote en complexe problematiek samen in een verhaal waarin je jezelf kunt herkennen, waar je jezelf kunt identificeren met een persoon uit het verhaal, iemand die je raakt of boeit of iemand waar je juist een afkeer voor voelt. En daarnaast biedt het jou als lezer, kijkend door de ogen van de verteller, algemene inzichten.

De pest gaat over een pest epidemie in de Algerijnse havenstad Oran. Tijdens mijn middelbare schooltijd had ik het gelezen en  tijdens deze coronacrisis kwam het weer bij mij boven. Het bleek zelfs in mijn boekenkast te staan. Volgens Camus leven we in een absurde wereld, maar het gaat er om dat we ons bewust worden van die absurditeit. De pest kun je lezen als een oefening in het omgaan met ons lot, met het ongeluk dat ons treft. Of dat nu een oorlog is, een natuurramp, aids of het corona virus. Steeds opnieuw raakt de mens op persoonlijk niveau en op wereldniveau in gevecht gewikkeld met de dood. De pest gaat over algemeen menselijke thema’s die je kunt samenvatten onder de vraag: Hoe gaan wij om met dood en leven? De bewoners van Oran kunnen - net als wij - niet goed geloven dat ze zullen sterven, maar er blijft hen niets anders over dan met die gedachte te leven. Een zeer be-hartens-waardig boek om juist nu in deze tijd te lezen!

 

Als u deze brief krijgt liggen de paasdagen al weer achter ons. Hoe anders dan anders zijn ze geweest deze keer. Misschien heeft u ook wel aan een digitaal paasontbijt deelgenomen: met de hele familie tegelijk ontbijten op verschillende plekken in Nederland terwijl je een beeld/spraakverbinding tot stand brengt. Of misschien heeft u naar de online kerkdienst gekeken. Mooi allemaal natuurlijk, die nieuwe media, maar ontegenzeglijk anders dan de sociale contacten die je hebt als je naar de kerk kunt gaan of als je familie en vrienden thuis kunt ontvangen. En dat moeten we nu al weken missen.

 

Eén van de lezingen in de tijd na Pasen gaat over Thomas. Hij is één van de leerlingen van Jezus die rouwt om het verlies van een geliefd mens. En ook Bijbelse verhalen doen wat literatuur doet: ze brengen grote menselijke thema’s samen in een verhaal waarin je je kunt herkennen en dat je kunt meevoelen. Thomas was zeer teleurgesteld, omdat de man waar hij al zijn hoop op had gevestigd, op afschuwelijke wijze was gedood, maar tot zijn verwondering wordt hij op onverwachte wijze  aangeraakt door iets lichts, iets dat troost biedt en van een andere werkelijkheid, een andere kant lijkt te komen. Het is een geloofsverhaal, gebaseerd op algemeen menselijke ervaringen als we rouwen om een geliefd mens. Leonard Cohen dichtte er over in zijn prachtige lied Anthem, zijn lofzang: ‘De vogels zongen bij het ochtendgloren. Ik hoorde ze zeggen: “Blijf niet ronddolen bij wat voorbij is of wat nog moet komen…. Luid de klokken die nog steeds kunnen luiden, vergeet je volmaakte offer. Er is een barst in alles, zo kan het licht binnen komen.’ ‘There’s is a crack in everything, that’s how the light gets in.’   https://www.youtube.com/watch?v=6wRYjtvIYK0

Een actueel lied vol troost en hoop in deze tijd. Het gaat over hetzelfde thema als het verhaal van Thomas. Een verhaal over menselijke ervaringen rond leven, dood en verdriet, maar waarin de evangelist Johannes ons tegelijkertijd een geloofsgetuigenis meegeeft dat het leven niet ophoudt met de dood. Dat besef ligt op een dieper niveau dan waar wij gewoonlijk met elkaar over communiceren.

De meesten van ons kennen het verhaal van Thomas wel. We zeggen dat Thomas twee kanten heeft: een gelovige en een ongelovige kant, waarbij de laatste overheerst. ‘De ongelovige Thomas’ is een gevleugelde uitdrukking geworden. Maar Thomas vertegenwoordigt eerder twee manieren van geloven, namelijk geloven dat gebaseerd wil zijn op begrijpen, op aantoonbare feiten, en geloven als een vorm van vertrouwen en overgave. Thomas laat zich op een gegeven moment verrassen en doet verwonderd belijdenis van zijn geloof. Als hij zegt: ‘Mijn Heer en mijn God!’ dan is dat geloofstaal, géén wetenschappelijke conclusie na onderzoek. Dat is taal van het hart, een uitroep vanuit het diepst van zijn wezen die doorbreekt vanuit zijn ziel. Zoals Cohen zingt: ‘There’s is a crack in everything, that’s how the light gets in.’

 

Zo kan het verhaal van Thomas actueel worden en ons richting wijzen in deze coronatijd bij de keuzes waarvoor wij kunnen komen te staan. Het biedt geen vaststaande antwoorden… wel een richting. Bij de vraag: Kunnen wij ons op een gegeven moment ten diepste open stellen en  toevertrouwen aan een levenshouding die wij vanuit de Bijbelse verhalen krijgen aangereikt?  Een levenshouding die erkent dat zowel dood als leven tot ons menselijk bestaan behoren, die de fundamentele onzekerheid van het bestaan kan aanzien en het daarbij kan uithouden. Een levenshouding waarbij we erkennen dat we steeds, ieder in zijn of haar persoonlijk leven, moeten zoeken naar het juiste midden tussen weten en vertrouwen, tussen zorgen voor de ander en zorgen voor jezelf, tussen verzet en overgave, tussen afstand houden en dichtbij zijn, tussen leven en dood. Een levenswijze die van ons vraagt om te accepteren dat tragiek deel is van het leven en ons kan leren menswaardig om te gaan met de kwetsbaarheid en de eindigheid van het leven. Ieder van ons heeft daarin zijn of haar eigen weg te gaan, maar in de Bijbelse geloofsverhalen ligt de belofte opgesloten dat we op onverwachte wijze aangeraakt kunnen worden door iets dat van een andere kant lijkt te komen. Dat ons een diep gevoel van dankbaarheid kan geven voor alles wat er wèl is, voor de zon die opkomt, voor de vogels die zingen, voor de mensen in ons leven, voor het licht dat door een barst heen breekt… een dankbaarheid die ons tot mildheid en zachtheid zal stemmen.  

Zo kunnen wij leven als (aan)raakbare mensen. Dat wens ik u en mijzelf in deze tijd van harte toe,

 

met een hartelijke groet, namens het pastorale team, Marike Meek

 

Bereikbaar voor u

Als pastoraal team zijn we ook voor u beschikbaar als u dat wenst. U kunt appen, mailen, bellen of we komen bij u langs als dat verantwoord is. Schroom niet om dat ons te laten weten! Vrede en alle goeds in deze verwarrende tijden, namens het pastorale team.

 

Marike Meek: 0618420900, marike.meek@gmail.com

Dick Sonneveld: 0641494539, dajsonneveld@rivierenlandoost.nl

Jan Willem Drost: 0648574709, jwdrost@rivierenlandoost.nl

Paul Oosterhoff: 0622994450, poosterhoff@rivierenlandoost.nl

Anja Hulsbergen: 0630290304, ahulsbergen@rivierenland.nl


«   »

Reactie plaatsen

Reacties

Er zijn geen reacties geplaatst.