Kerk Beuningen in 360 graden:

ONZE KERK

Onze kerk is gebouwd in 1821 zoals u boven de deur van de hoofdingang kunt zien. De kerkelijke gemeente bestaat echter al veel langer. Als een van de eerste predikanten wordt in 1537 Everardus Walter genoemd. Echter op de naamlijst van predikanten van onze gemeente staat als eerste predikant ds Anselmus Gemertanus. Hij was hier predikant van 1609-1637.

DE HISTORIE VAN DE KERK
De protestantse gelovigen zaten nu zonder kerk en waren in de winter voor de kerkdiensten aangewezen op een kamer, en in de zomer op een schuur. Daar kwam nog bij dat de predikant, ds. Pieter van Laren (1817-1822), geen woning meer had en nu gedwongen was een woning aan de overzijde van de Waal, op minstens twee uur gaans van 

Beuningen, te betrekken. Dat betekende dat bij slecht weer de gelovigen het zonder kerkdiensten moesten doen en de kinderen geen catechisatie ontvingen.

 

Klacht over de predikant

De grote afstand die de predikant moest afleggen zorgde nogal eens voor problemen, zoals blijkt uit onderstaande tekst uit het correspondentieboek van de gemeente Beuningen.
Van 1600 tot 1799 kerkte men in de oude middeleeuwse rooms katholieke kerk. In 1800 kochten de katholieke gelovigen de kerk met pastorie en kerkhof terug van de Hervormden. De kerk was slecht onderhouden en bestond nog slechts uit de toren en het koor.
Het is een klacht van de Hervormde Gemeente Beuningen- Ewijk over haar predikant, en is gedateerd 8 februari 1821. “Zondag den 14den kwam de Predikant als naar gewoonte te laat” en iets verder: “Zondag den 28e en Zondag den 4de dezer beklom Dominé van Laren eerst om elf uren den Predikstoel, hetwelk voor een buitengemeente, een zeer ongeschikte tijd is, zijnde de meeste menschen gewoon om, om 12uren het middagmaal te houden, en wonen veeleder zelve verre van de Kerk verwijderd”.
Een verzoek om een financiële bijdrage voor de bouw van een pastorie en lokaal voor de eredienst bij de Directeur-Generaal voor de zaken der Hervormde kerk, werd afgewezen. Maar met een eigen bijdrage van de destijds 130 gemeenteleden, en met financiële steun van Hervormde gemeenten uit geheel Nederland kon in 1821 toch een kerk en pastorie gebouwd worden.
Een aantal jaren hiervoor, in 1805, hadden de gereformeerden een zaalkerkje gebouwd aan de Hoge Straat in Winssen, tegenwoordig de Notaris Stephanus Roesstraat.


Hervormde kerk van Winssen
Deze vorm is in de loop der jaren al enigszins veranderd, maar nu de kerkzaal door de aanbouw van de zijbeuken verbreed is, is de T-vorm nog meer verloren is gegaan
De hoofdingang bestaat uit een fraai gemetselde bakstenen rondboogpoort met een hoofdgestel van natuursteen. Boven deze poort bevindt zich een oculusvenster met een ijzeren zespatracering. De hoofdingang wordt sinds 1974 alleen gebruikt bij bijzondere gelegenheden zoals bij huwelijks- diensten en begrafenissen. De dagelijkse ingang is door de deur naar de ontmoetingsruimte.
De oorspronkelijke kerk in Beuningen was een zaalkerk, gebouwd met pastorie op een T-vormig grondplan. Het vermoeden bestaat dat de kerk gebouwd is op de fundamenten van een oude T-boerderij. Een model dat in Gelderland veel voorkomt. Dan zou het voorhuis, de dwarsbalk van de T, de pastorie zijn en het achterhuis de deel met de stal, vormde dan de kerk.

 

DE PASTORIE EN DE CONSISTORIE
De pastorie die gelijktijdig gebouwd werd, vormde één geheel met het kerkgebouw. Door een tussendeur kon men van de pastorie in de kerkzaal komen, maar met de verbouwing is deze deur verdwenen.
De pastorie wordt nu beneden gebruikt als vergaderruimte, en tevens voor kindernevendienst en jongerenactiviteiten. De ruimtes op de bovenverdieping zijn verbouwd tot appartement en zijn verhuurd.
Oorspronkelijk waren Beuningen en Winssen beide zelfstandige gemeentes. De gemeente Winssen telde in 1821 60 zielen. In 1966 zijn de beide gemeenten samengevoegd tot één kerkelijke gemeente: Beuningen-Winssen, zoals u ziet op de stempel. De kerk in Winssen wordt nog een aantal keren per jaar gebruikt zoals in de zomer en in de advents- en lijdenstijd.
Op het dak van de kerk liggen oud-Hollandse pannen met op de nok een rechthoekig houten dakruiter met een kleine spits met daar bovenop de haan. Waarschijnlijk hebben de kerk en de pastorie rond 1932 een grote onderhoudsbeurt gehad waarbij het vierzijdig open dakruitertje is geplaatst.
De Gereformeerde gemeente had ds. Carlier, samen met de koster-schoolmeester Ludolf van Beem, gemachtigd tot de bouw hiervan. De bouwkosten waren, evenals die van de kerk van Beuningen, betaald uit liefdegiften van Nederlandse protestanten.Oorspronkelijk waren Beuningen en Winssen beide zelfstandige gemeentes. De gemeente Winssen telde in 1821 60 zielen. In 1966 zijn de beide gemeenten samengevoegd tot één kerkelijke gemeente: Beuningen-Winssen, zoals u ziet op de stempel. De kerk in Winssen wordt nog een aantal keren per jaar gebruikt zoals in de zomer en in de advents- en lijdenstijd.

 

HET KERKGEBOUW

De oorspronkelijke kerk in Beuningen was een zaalkerk, gebouwd met pastorie op een T-vormig grondplan. Het vermoeden bestaat dat de kerk gebouwd is op de fundamenten van een oude T-boerderij. Een model dat in Gelderland veel voorkomt. Dan zou het voorhuis, de dwarsbalk van de T, de pastorie zijn en het achterhuis de deel met de stal, vormde dan de kerk. Deze vorm is in de loop der jaren al enigszins veranderd, maar nu de kerkzaal door de aanbouw van de zijbeuken verbreed is, is de T-vorm nog meer verloren is gegaan.

De hoofdingang bestaat uit een fraai gemetselde bakstenen rondboogpoort met een hoofdgestel van natuursteen. Boven deze poort bevindt zich een oculusvenster met een ijzeren zespatracering. De hoofdingang wordt sinds 1974 alleen gebruikt bij bijzondere gelegenheden zoals bij huwelijks- diensten en begrafenissen. De dagelijkse ingang is door de deur naar de ontmoetingsruimte. Op het dak van de kerk liggen oud-Hollandse pannen met op de nok een rechthoekig houten dakruiter met een kleine spits met daar bovenop de haan. Waarschijnlijk hebben de kerk en de pastorie rond 1932 een grote onderhoudsbeurt gehad waarbij het vierzijdig open dakruitertje is geplaatst. 

De pastorie die gelijktijdig gebouwd werd, vormde één geheel met het kerkgebouw. Door een tussendeur kon men van de pastorie in de kerkzaal komen, maar met de verbouwing is deze deur verdwenen.

De pastorie wordt nu beneden gebruikt als vergaderruimte, en tevens voor kindernevendienst en jongerenactiviteiten. De ruimtes op de bovenverdieping zijn verbouwd tot appartement en zijn verhuurd.

Kijk hier naar het fotoablum van de kerk in Beuningen