Overdenking 5 april 2020

Gepubliceerd op 30 april 2020 om 11:39

Overdenking van zondag 5 april door ds Jan Willem Drost

Gemeente van onze Heer,

 

Een man op een ezel

Een koning! We roepen

En lachen erbij

Een theater van vrolijkheid

Carnaval in de stad

Een man op een ezel

Met voeten die bijna over de grond slepen

Een koning, jawel!

 

En – met de takken van de bomen –

zijn we schaterlachend over straat gerold

hebben onze buik moeten vasthouden

van het lachen, zoveel lachen doet pijn.

Hosanna, koning op een ezel.

 

Altijd gedacht dat het om een serieuze daad ging, die opgang van Jezus naar Jeruzalem. Maar deze tekst laat een ontnuchterend ander beeld zien. Geloven deze mensen langs de weg serieus in deze koning op een ezel? En als het er zo aan toe gegaan is: zou het dan vreemd zijn dat een deel van de leerlingen dit met schaamrood op de kaken meemaakt? Nee, Judas niet, hoe meer chaos, hoe meer onzekerheid bij de Tempelgeestelijken en de Romeinen, des te meer kansen dat alles op zijn kant gaat. Palmzondag als carnaval. Een carnaval dat, net als in onze tijd, zo’n dreigend, dodelijk vervolg krijgt.

 

Hoever wij zijn in de crisis, weten we nog niet, liet ook premier Rutte dinsdagavond weten. Van dit carnaval op Palmzondag weten we de afloop. Jezus wordt gekruisigd. Een dood waarin Jezus uiteindelijk – dat is een van de versies – compleet alleen gelaten sterft. ‘Mijn God, mijn God, waarom hebt U mij verlaten?’ Woorden van psalm 22. En je kunt er bijna niet omheen om daar in deze tijd onmiddellijk al die mensen naast te leggen die stierven in een steriele omgeving zonder een geliefde in de buurt. Al mogen we daarbij hopen dat God ze heeft omarmd en bij zich getrokken. Maar die vervreemding, die verlatenheid, dat schrikbeeld, dat is nu zeker niet weg te poetsen. 

 

Wat ook niet weg te poetsen is, is dat er beslist een Messiaanse ondertoon zit onder die optocht met een ezel en een veulen. Het beeld komt regelrecht uit Zacharia 9 vers 9. De koning op een ezel is het beeld van een rechtvaardige, zachtmoedige en nederige Koning. Dat hij op een ezel rijdt, is niet een teken van armoede, maar van waardigheid. De ezel was een koninklijk dier. Het dier belichaamt koninklijke waardigheid en vrede. Een paard staat voor oorlog, de ezel mag mee naar het vrederijk.’ Dat klinkt me toch als een heel ander beeld in de oren dan een in een carnavaleske sfeer binnengehaalde koning.

 

Hoe zou Jezus zich gevoeld hebben op die ezel? Ik heb de neiging te denken dat daar de eenzaamheid als is begonnen, de verlatenheid. De groep van de meest intieme vrienden is verdeeld, het volk denkt dat hij een act uithaalt om de machthebbers uit te dagen, terwijl hij zelf met iets heel anders bezig bent. Hij gaat in Gods naam het gevecht met de machten aan die ons samen leven bedreigen. Met bloed, zweet en tranen. Om de mensheid een nieuwe weg te geven, hoop, perspectief in de verdrukking. En terwijl hij dat doet, schaamt een deel van je leerlingen zich dood, gedragen de mensen langs de kant zich zoals straks de Romeinse soldaten. Ze lachen zich dood omdat ze niet begrijpen wat hij doet. Maar liefde is sterker dan de dood. Het zal blijken, het moet blijken. Maar als niemand het begrijpt, niemand het wil begrijpen, zou je dan niet liever meelachen en meebrullen en de machten hun gang laten gaan? Meegaan in een gevechten om het recht van de sterkste, in egoïsme, in harteloosheid en eigenbelang, in de drang anderen te overheersen. Maar is dat wat een leven betekenis geeft? Een eeuwigdurend gevecht om de beste, de sterkste, de slimste te zijn? Nee, dat is niet wat Jezus in zijn hoofd heeft. Hij wil ons in contact brengen met een God die liefde is, een God die ons verbindt, een God die Zijn macht toont… dat is de weg uit de verdrukking!  

 

Wat heeft Jezus meegemaakt op weg naar Jeruzalem? Het kan bijna niet anders dan dat Hij daar anders op de ezel gezeten heeft dan de meeste mensen konden bedenken. In chaos en ellende daal je soms af naar de diepe vragen van het leven; voor anderen is de crisis al te zwaar Dan wil je niet denken, dan wil je even alles vergeten. Die dubbelheid komen we in dit verhaal ook tegen. En beide gevoelens vechten om voorrang. Maar het maakt eenzaam als anderen je tot een clown bent maken, terwijl je van binnen voelt dat wat je doet geen act is maar een onontkoombare weg die je gaan moet.

 

Het is een goede opmaat voor een week waarin emoties over elkaar heen tuimelen. Witte Donderdag waarin we de gemeenschap benadrukt zien in het Avondmaal. Goede Vrijdag waarin we de Heer van het kruis gehaald zien worden. De stilte van de Stille Zaterdag… het verdriet over het verbijsterende einde… en dan de vroege ochtend van Pasen… de vreugde over de Opstanding.

 

Wat heeft Jezus gevoeld op die ezel? Wat had Hij in zijn hoofd? Zelfs in de eenzaamheid, de chaos, de compleet andere setting stopt het niet bij dat carnaval in Jeruzalem. Omdat Hij weet dat er iets groters is wat de wereld nodig heeft. Namelijk: te weten dat er een God is die mensen leidt, en troost en bewaart. Een God van liefde die de mensen overstijgt. Niet om ze te beheersen, maar om ze nabij te zijn in hun paniek, hun verdriet, hun gevoel van nutteloosheid en machteloosheid. Om hen dat aan te reiken, zou Hij zijn leven willen geven. En daarom gat hij voort, stap voor stap, naar het einde.

 

Amen.

 

 


«   »

Reactie plaatsen

Reacties

Er zijn geen reacties geplaatst.